Leczenie recesji dziąseł

Co to jest recesja dziąsła?

Recesja jest to obnażenie powierzchni korzenia zęba na skutek ubytku tkanek przyzębia brzeżnego. Brzeg dziąsła jest przesunięty dowierzchołkowo w stosunku do linii szkliwno-cementowej. Jest to nie tylko problem estetyczny – recesja może powodować zwiększoną nadwrażliwość zębiny, sprzyjać szybkiemu rozwojowi abrazji i abfrakcji. Utrudnia też leczenie ortodontyczne – głównie ze względu na ryzyko utraty podparcia tkankowego, i leczenie protetyczne – ze względu na brak możliwości dokładnego ukształtowania brzeżnego granic preparacji oraz osiągnięcia pożądanej grubości mas ceramicznych lub materiału wypełniającego ubytek w okolicy brzeżnej.

Najczęstszym impulsem do pojawienia się w gabinecie pacjenta z recesją jest zauważona przez niego „ucieczka dziąsła” lub nadwrażliwość zęba objętego recesją, czyli krótkotrwały, przeszywający ból towarzyszący szczotkowaniu lub spożywaniu zimnych, gorących lub kwaśnych potraw.

Samo leczenie objawowe nie jest wystarczającym rozwiązaniem. Skoncentrowanie się tylko na eliminacji objawu może okazać się nieskuteczne i pogłębić rozwój recesji. Należy zdiagnozować etiologię, czyli przyczyny.

Przyczyny recesji

Etiologia jest wieloczynnikowa. Najczęściej dochodzi do współdziałania czynników predysponujących (anatomicznych) i wyzwalających (nabytych).

Czynniki anatomiczne:

  1. Dziąsłowe:
    • cienki biotyp dziąsła, występujący często u osób z długimi i wąskimi koronami;
    • pull syndrome (czyli zespół pociągania) w wyniku nieprawidłowego przyczepu wędzidełek i mięśni warg, języka i policzków, płytki przedsionek.
  2. Kostne:
    • dehiscencja, czyli brak przedsionkowej blaszki kostnej, często widoczna dopiero po odpreparowaniu płata w trakcie zabiegu chirurgicznego;
    • pokrycie korzenia połączoną błoną śluzową i okostną.
  3. Zębowe:
    • zaburzenia w ustawianiu zębów – ekstrapozycje, stłoczenia i obroty, nachylenie długiej osi zęba do przedsionka;
    • uraz zgryzowy.

Czynniki nabyte:

  1. Nieprawidłowe szczotkowanie: zarówno nadmierne szczotkowanie, jak i niedobór szczotkowania, stosowanie twardych szczoteczek oraz tzw. szorowanie zębów.
    W recesji z nadmiaru szczotkowania:

    • nie ma stanu zapalnego dziąsła,
    • występują abrazje z gładkimi i wyświeconymi powierzchniami,
    • brak złogów nazębnych,
    • recesje są umiejscowione wyłącznie na przedsionkowych powierzchniach zębów z preferencją do strony lewej u osób praworęcznych i odwrotnie.

    W recesji z niedoboru natomiast występuje zawsze zapalenie przyzębia, co objawia się utratą przyczepu łącznotkankowego i resorpcją kości przy wszystkich powierzchniach zębów.

  2. Jatrogenia.

Grupa ryzyka

Recesje częściej występują u osób starszych i częściej u mężczyzn. Według różnych badań najczęściej występują na zębach trzonowych w szczęce i na siekaczach żuchwy.

Recesje pojedyncze występują częściej u osób młodych, zaś recesje mnogie, powstałe w wyniku nieleczonych wad zgryzu, przy współistnieniu pociągającego dziąsła przyczepionego przez tkanki miękkie – u dorosłych.

Stopnie zaawansowania schorzenia

Recesje mogą mieć przebieg aktywny i stabilny. Aktywne są związane z nadwrażliwością obnażonych zębów i z stanem zapalnym dziąsła. Obnażone tkanki (cement i zębina) reagują nadmiernie, gdyż nie zdołały się wysycić solami mineralnymi pochodzącymi ze śliny, kanaliki zębinowe nie zobliterowały się i przebiegające w nich zakończenia nerwowe nie są chronione przed bodźcami zmieniającego się ciśnienia osmotycznego płynu kanalikowego.

Recesje stabilne, nieaktywne, występują bez nadwrażliwości zębów i bez cech zapalenia.

W 1985 roku Miller podzielił recesje na 4 klasy i ten podział obowiązuje w stomatologii do dziś:

  • Klasa I: Recesja nie przekracza linii demarkacyjnej (śluzówkowo-dziąsłowej).
  • Klasa II: Recesja przekracza linię demarkacyjną.
  • Klasa III: Recesja przekracza linię demarkacyjną, zniszczona jest brodawka dziąsłowa międzyzębowa oraz kość wyrostka zębodołowego, ale te zniszczone struktury znajdują się dokoronowo w stosunku do recesji.
  • Klasa IV: Recesja przekracza linię demarkacyjną, zniszczona jest brodawka dziąsłowa międzyzębowa oraz kość wyrostka zębodołowego, a zniszczenie to znajduje się na poziomie recesji.

Metody leczenia

Recesje klasy I i II mogą być w 100% wyleczalne.

Terapia polega na eliminacji czynników etiologicznych oraz wdrożeniu chirurgicznych zabiegów augmentacyjnych (przeszczepów naturalnej tkanki łącznej lub wszczepienie preparatów ją zastępujących), czasami samo leczenie ortodontyczne może doprowadzić do całkowitego wyrównania lub wyraźnego zmniejszenia recesji np. po przemieszczeniu dojęzykowym zęba.

Leczenie recesji klasy III i IV jest bardzo trudne. Istniejące w nich warunki anatomiczne nie sprzyjają przytwierdzeniu, oparciu i ukrwieniu tkanek przyczepowych. Sterowana regeneracja tkanek jest nieskuteczna w recesjach tej klasy.

Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka, eliminacja czynników behawioralnych, prawidłowe zaplanowanie leczenia i odpowiednia realizacja tego planu, zarówno ze strony pacjenta, jak i lekarza.

Napisano w Chirurgia, Periodontologia, Stomatologia estetyczna Tagi: , , , ,
4 komentarze pod “Leczenie recesji dziąseł
  1. Piotr pisze:

    Witam,
    Mam pytanie czy dziąsła mogą „narosnąć” z powrotem na swoje dawne miejsce?
    Nie chciałbym poddawać się operacji.
    Ok 2 lata temu miałem zdjęty aparat ortodontyczny stały i pół roku nosiłem aparat retencyjny ruchomy ( na górnej szczęce ) . Ok rok temu czasu zauważyłem, że moje dziąsła się cofają zarówno na górnych, jak i dolnych zębach, od 1-ki do 4-ki. Czy to może być efekt przesadnej higieny? Nitkuję, szczotkuję zęby po każdym posiłku, tzn. 4 razy dziennie. Na noc płuczę CURASEPT ADS 205.
    Od pół roku stosuję wyłącznie miękkie włosie ORAL-B Sensitive do szczoteczki elektr. BRAUN. Jednak stan moich dziąseł się nie poprawia, a nawet pojawia się problem szybszego narastania kamienia na tylnych zębach.
    Czy powinienem zmienić szczoteczkę na soniczną?
    Istnieje dieta wzmacniająca dziąsła? ( stosuję dietę paleo, bogatą w warzywa )
    Będę wdzięczny za odpowiedzi.
    Piotr (37 lat)

    • Ars Dentica pisze:

      Dzień dobry Panie Piotrze,
      Dziąsła niestety, samoistnie nie „urosną”… Jak w innych dziedzinach medycyny, tak i w periodontologii leczenie musi rozpocząć się od eliminacji przyczyny powstania nieprawidłowości. Aby ją określić, należy zmierzyć kilka parametrów określających współzależności pomiędzy poszczególnymi strukturami przyzębia. Dopiero wtedy można zaplanować prawidłowe leczenie. Oczywiście należy również zmodyfikować metodę szczotkowania, ponieważ, jak już pisałam w powyższym artykule, recesje mają kilkanaście czynników etiologicznych, a nieprawidłowe szczotkowanie może być jednym z nich. Jeśli u Pana recesje powstały w tak krótkim czasie (ok. roku), nie można tego bagatelizować. Im wcześniej podejmie Pan leczenie, tym większą ilość tkanek okołozębowych będziemy w stanie ocalić.
      Pozdrawiam serdecznie
      dr n. med. Barbara Galińska

  2. Joanna pisze:

    Witam,mam duza recesje przy zebie 46.Chcialaby ja pokryc.Jaki bylby koszt takiego zabiegu?

    • Ars Dentica pisze:

      Pani Joanno,
      Całkowity koszt zabiegu przeszczepu łącznotkankowego własnej tkanki to 1500 zł.
      Zapraszamy!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*